ตอนที่ 2
หมากล้อมไม่ใช่เกมที่เล่นยาก ใช้จินตนาการเพื่อการสร้างพื้นที่ให้มากกว่าคู่ต่อสู้เท่านั้น ในการเดินหมากของมืออาชีพระดับสูงนั้น ไม่ได้สนใจว่าจะจับกินอีกฝ่ายหรือบุกเข้าไปรอดในพื้นที่ของคู่ต่อสู้ได้หรือ ไม่ เพราะไม่ว่าจะจับกินหมากของอีกฝ่ายได้ หรือถึงแม้ว่าบุกเข้าไปรอดในพื้นที่ของอีกฝ่ายได้ ก็ไม่แน่ว่าจะชนะได้หรือไม่ มืออาชีพระดับสูงจะศึกษาเพียงอย่างเดียวคือ “ประสิทธิภาพ”
การสลับกันเดินคนละเม็ดนั้น ก็หมายถึงทรัพยากรที่ทั้งสองฝ่ายต่างได้มาเท่าเทียมกัน เพราะผลัดกันเดินคนละเม็ดไปเรื่อยๆ แต่ต้องให้ได้พื้นที่ที่มากกว่า นั่นก็คือก่อให้เกิดประโยชน์มากกว่า ถ้าผู้เล่นมีแนวความคิดคำว่า “ประสิทธิภาพ” เวลาที่เดินหมากทุกกระดาน แนวความคิดนี้จะถูกปลูกฝังไปกับผู้เล่นหมากล้อมไปเรื่อยๆ โดยคิดจะให้อีกฝ่ายบ้าง ต่างฝ่ายต่างอยู่รอด แล้วพัฒนาตัวเองหรือพัฒนากลุ่มกำลังของตัวเองให้มีประสิทธิภาพเหนือกว่า ดังเช่น

ตัวอย่างที่ 1 ขาวเดินก่อน
ดำเดินที่ A เพราะเห็นความแข็งแกร่งของกลุ่มดำด้านขวาล่าง ซึ่งดูเหมือนว่าจะสามารถโจมตีขาวได้อย่างรุนแรง แต่หากขาวเพียงขยายฐานของกลุ่มซ้ายและขวาได้ แล้วค่อยมาสู้กับดำ ก็ถือว่าขาวสามารถเดินหมากกระดานนี้ได้ง่ายกว่าแล้ว

งานด่วนป้องกันโครงหมากใหญ่
ลำดับหมากเมื่อดำโจมตีที่ดำ 5 แล้ว ขาวไม่ยอมรับมือ แต่ไปโจมตีอีกมุมหนึ่งด้วยขาว 6 เพื่อเป็นการประสานงานกับดำ 5 ดำจึงเดินประชิดจากภายนอกด้วยดำ 7 และเมื่อเดินสูตรมุมจนถึงดำ 13 แล้วดูราวกับว่าขาวจะไม่สู้ดีนักกับผลทางมุมขวาล่าง แต่ทว่าขาวได้มือนำ จึงเลือกโจมตีดำด้วยขาว 14 ซึ่งเป็นการลดขนาดโครงพื้นที่ของดำ ดำเห็นดังนั้นจึงเลือกที่จะเดินแบ่งขาวให้แตกเป็นสองกลุ่ม นำไปสู่สถานการณ์สู้รบกัน แล้วขาวจะเดินรับมืออย่างไร

งัดหัวหมากขึ้น
คำตอบคือควรเดินตลบหลังดำด้วยขาว 1 หลังจากนั้นดำจะเป็นผู้ตัดสินใจว่าจะเดินอย่างไรต่อไป ซึ่งหากขาวไม่เดินที่ขาว 1 แล้ว ดำจะเป็นฝ่ายเดินที่ขาว 1 เสียเอง ซึ่งหากเป็นเช่นนั้นแล้ว ขาวจะถูกปิดล้อมและจะสู้ด้วยความยากลำบากมาก

ป้องกันด้านล่าง
ดำควรจะเดินออกมาเพื่อป้องกันมิให้ถูกขาวล้อมด้วยดำ 1 ขาวเองก็ควรเดินตาม้าออกไปด้วยขาว 2 เพื่อลดอิทธิพลด้านขวาของดำ ภายหลังดำอาจจะเดินที่ A เพื่อโจมตีและสร้างพื้นที่ แต่การโจมตีนี้ก็ไม่ได้ส่งผลรุนแรงให้กับขาวสักเท่าไร

กลายเป็นอิทธิพลด้านซ้ายของกระดาน
หากดำเลือกเดินที่ A และขาวเดินตาม้าที่ B ซึ่งทำให้ดำไม่สามารถใช้ประโยชน์จากอิทธิพลของหมากทางด้านขวาของกระดานได้ ดำจึงมีอีกทางเลือกอื่นที่ดีกว่า ซึ่งหากเลือกเดินสูตรมุมนี้ทำให้ขาวด้านซ้ายของกระดานแข็งแกร่งมาก ซึ่งเป็นผลดีกับขาวด้านล่างด้วย

การเดินหมากจริง
หากขาวเลือกที่จะเดินขยายฐานด้วยขาว 1 บนเส้น 3 ทำให้กลุ่มด้านซ้ายแข็งแรงแล้ว เพียงแต่ว่าไม่ได้สร้างความกดดันที่จะโจมตีอะไรกลุ่มดำ 2 เม็ดเลย ดำก็เลือกที่จะเดินที่ 2 เพื่อโจมตีกระหนาบขาว ขาวจึงได้แต่เดินตาม้าที่ 3 เพื่อทำรูปร่างรอด ซึ่งก็ไม่มีโอกาสได้โจมตีดำเลย

ต้องเดินรอดอย่างอึดอัด
ดำมีโอกาสเดินที่ 3 และ 5 เพื่อให้ตัวเองแข็งแกร่งขึ้น ส่วนขาวเองก็ได้แต่เดินให้ตัวเองรอดตามลำดับหมาก 8-14 ขาวเองถึงรอดก็รอดแบบเล็กๆ ซึ่งอึดอัดมาก แล้วก็เป็นการช่วยให้ดำมีอิทธิพลกลางกระดาน เมื่อขาวเดิน 14 เพื่อสร้างบ้านเล็กๆ แล้ว ดำก็มีโอกาสเสริมกำลังที่มุมด้วยดำ 15 เมื่อขาวเดินที่ 16 แล้ว ดำก็มีโอกาสเดินที่ A ได้ ซึ่งกระดานนี้ถึงยังไงดำก็ดีกว่า

ตัวอย่างที่ 2 ดำเดินก่อน
“เล่นมุม ข้าง กลางตามลำดับ” โดยส่วนใหญ่แล้ว แนวคิดนี้เป็นแนวคิดที่ถูกต้อง แต่บางโอกาสก็มีความจำเป็นที่จะต้องเล่นข้างกระดานก่อน
เมื่อเรามาวิเคราะห์ก็จะเห็นว่ามุมด้านซ้ายมือของกระดานทั้งสองมุม ขาวปิดล้อมที่จุด 3-4 โดยหันส่วนอ่อนแอเข้าหากัน แน่นอนว่าการที่ดำจะโจมตีมุมเพื่อป้องกันมิให้ขาวล้อมมุมได้นั้นเป็นแนวความ คิดที่ดี เพียงแต่ว่าก่อนหน้านั้นดำจะต้องเดินที่จุดๆ หนึ่งก่อน

ด้านขวาของกระดานสำเร็จไปแล้วขั้นนึง
โปรดสังเกตดำเลือกที่จะเดินที่ดำ 11 ซึ่งปกติแล้วจะเดินที่ A ทั้งนี้เนื่องจากหากดำเดินที่ A แล้ว ขาวจะเดินที่ B ทำให้ดำต้องเดินรับมืออีก 1 เม็ด ซึ่งขาว B มีประโยชน์ต่อการสู้รบด้านนอกมากกว่า
สำหรับการตอบรับขาว 12 โดยปกติแล้วดำจะเดินที่ C แต่เนื่องจากมุมด้านขวาบนดำเป็นฝ่ายปิดล้อม ดำจึงสามารถเลือกที่จะโจมตีกลับ ซึ่งบังคับให้ขาวต้องรอดกลับไปที่ 14
ตั้งแต่ดำเลือกโจมตีด้วย 7 จนกระทั่งถึงขาว 14 ดำก็ล้อมพื้นที่ทั้งด้านขวาและด้านล่างของกระดาน รวมทั้งได้มือนำไปเล่นที่อื่นของกระดานได้อีก ในขณะนี้ก็ควรจะไปเดินสร้างโครงหมากต่อ แต่ไม่จำเป็นต้องโจมตีมุมของขาว

ขยายพื้นที่ด้านบน
หมากของดำทางด้านมุมขวาบนเป็นหมากที่มีอิทธิพลมากทีเดียวเริ่มตั้งแต่ ดำสองเม็ดล้อมปิดมุมแล้วขยายฐานห่าง 3 จุด นอกจากนั้นหากดำสามารถเดินที่จุด A ได้ จะเป็นการกดไม่ให้ขาวโผล่ออกมาได้ เมื่อเป็นเช่นนั้นดำสามารถสร้างพื้นที่กลางกระดานได้ ดังนั้นดำควรขยายโครงสร้างใหญ่ๆ เข้าไว้ ดำ 1 จึงเป็นหมากที่เหมาะสม

โครงพื้นที่ของดำขนาดมโหฬาร
ขาว 1 มีความจำเป็นจะต้องเดินปิดมุม เนื่องจากหากดำได้โจมตีอีกข้างหนึ่งแล้ว ขาวเม็ดเดียวที่อยู่ที่มุมจะค่อนข้างอึดอัด ซึ่งเปิดโอกาสให้ดำสามารถกระแทกด้วย 2 และดำเนินไปเรื่อยๆ จนกระทั่งถึง 6 ด้านขวาบนของกระดานจะเป็นโครงพื้นที่ขนาดใหญ่ของดำ

การเดินหมากจริง
เกมนี้เป็นเกมที่เกิดขึ้นจริง ดำ 1 และ 3 เป็นหมากที่ไม่ดี การเดินลักษณะนี้ดูเหมือนว่าดำสามารถสร้างความแข็งแกร่งภายนอกได้ แต่ถ้าขาวโจมตีกลับโดยเดินที่จุด A ลักษณะหมากของดำก็จะกลายเป็นลักษณะหมากที่อ่อนแอ ยิ่งไปกว่านั้นการพยายามสร้างอิทธิพลของดำที่ด้านขวาของกระดาน ถูกขาวเดินที่ตำแหน่งขาว 4 ขยายเขตพื้นที่เข้ามาในอิทธิพลของดำยิ่งไร้ประโยชน์ สำหรับการรับมือกับดำ 5 ขาวก็กระแทกด้านนอกก็เพียงพอแล้ว
By อัตโต้







